biografie24.com.pl

Powieść Bolesława Prusa „Lalka” jest dziełem wielowątkowym oraz złożonym. Prócz wyraźnie zarysowanego wątku miłosnego czy ukazania różnych formacji ideowych występujących wśród Polaków znaleźć w niej można znakomity opis poszczególnych warstw społeczeństwa polskiego. Wśród nich przewija się kilka barwnie zarysowanych przedstawicieli młodego pokolenia. Pierwszymi z nich są studenci. Mimo, że pojawiają się w „Lalce” zaledwie w kilku scenach (dokładnie rzecz biorąc siedmiu), zapewne zapadły w pamięć wielu czytelnikom. Trójka studentów, wśród których poznajemy nazwiska dwóch: Maleskiego oraz Patkiewicza, jest zmorą baronowej Krzeszowskiej. Mieszkają z nią w jednej kamienicy i z lubością pokazują swoje lekceważenie oraz niezbyt wybredne poczucie humoru. Do ich najbardziej spektakularnych żartów należy zdecydowanie zrzucenie na baronową śledzi, a jednym z wielu charakterystycznych zachowań jest chociażby przechadzanie się po mieszkaniu półnago. Ostatecznie są zmuszeni do wyprowadzki z kamienicy, co baronowa Krzeszowska przyjmuje ze zrozumiałą ulgą. Innymi bohaterami młodego pokolenia występującymi w „Lalce” są młodziutka prostytutka Marianna oraz parobek Węgięłek. Obydwoje pochodzą z niższej warstwy społecznej, a bez pomocy Stanisława Wokulskiego nie mieliby raczej szans na godne i w miarę dostatnie życie. Marianna dostaje dzięki niemu uczciwą pracę oraz mieszkanie, zaś Węgięłek może w końcu zdobyć wymarzony zawód. Ostatecznie młodzi postanawiają wziąć ze sobą ślub, co także finansuje Wokulski.

Akcja sztuki toczy się w ciągu jednego dnia, w pałacu króla Kreona w Tebach. Przyglądamy się losom tytułowej bohaterki Antygony, która w imię miłości do brata i posłuszeństwa prawom boskim, złamie prawo ustanowione przez człowieka. Sofokles przestrzega więc zasady trzech jedności (czasu, miejsca i akcji). Jak każda tragedia antyczna, „Antygona” rozpoczyna się od Prologosu, czyli części, która wprowadza widza bądź czytelnika w akcję dramatu.
Temat sztuki zaczerpnął Sofokles z greckiego mitu o rodzie Labdakidów, a tytułowa bohaterka jest córką Edypa – bohatera tragicznego, który fatalnym zrządzeniem losu zabił ojca i ożenił się z własną matką – Jokastą. Rodzicom Edypa – Lajosowi i Jokaście właśnie
o takim losie syna powiedziała wyrocznia delficka. Robili wszystko, by przepowiednia się nie spełniła, kazali Edypa zabić, ale zlitował się nad nim pewien pasterz i oddał na wychowanie władcom Koryntu. Gdy Edyp dowiedział się o ciążącym nad nim fatum, postanowił opuścić Korynt. Pech chciał, że w podróży zabił Lajosa, nie zdając sobie sprawy, że jest on jego ojcem. Następnie rozwiązał zagadkę Sfinksa. Bestia ta nękała Teby, a ten, kto ją pokona miał zostać królem Teb i mężem Jokasty. Tak wypełniła się przepowiednia, a z owego kazirodczego związku pochodzili właśnie Antygona oraz jej rodzeństwo: Ismena, Polinejkes
i Eteokles. Gdy Edyp zdał sobie sparwę ze swojego grzesznego życia, udał się na wygnanie
i wyłupił sobie oczy. Przytoczenie historii Edypa wydaje się tu właściwe, gdyż jego postępowanie sprawiło, że nieszczęśliwe miały być też losy jego dzieci.